Aydın AKTAY

Aydın AKTAY

aydinaktay@sakarya.edu.tr

ÖĞRENCİLER OKUMASIN LÜTFEN: KÖTÜ ÖRNEKLİK OLUŞTURABİLİR...

ÖĞRENCİLER OKUMASIN LÜTFEN: KÖTÜ ÖRNEKLİK OLUŞTURABİLİR...

Aydın AKTAY

Sosyoloji tarihinde başkalarının kitaplarını okumada oldukça isteksiz iki isim göze çarpıyor...Bunlardan birisi Auguste Comte, diğeri Herbert Spencer’dır. Comte, bu tavrını, "beyin hijyeni" olarak açıklıyor...Yani, zihnini kötü, sağlıksız düşüncelerden arındırmak veya korumak olarak...yıllardır düşündüğüm, ama ifade etmede cesaretsiz olduğum bir tavır bu...

Çünkü, okuduğum bir çok kitap bende, okuduktan sonra yazarı hakkında "boşa geçirilmiş yıllar, beyhude bir hayat ve boş satırlar" izlenimi uyandırıyor... Gerçekten ufuk açıcı, bilgilendirici, heyecan veren, hayretler içinde bırakan, merakımızı celbeden, hayatımıza dokunan ve etkileyen eser sayısı çok az... Ben, bunlardan bir koleksiyon oluşturdum zaten, ama, okuduklarım yanında devede kulak hikayesi olarak kalıyorlar...

Spencer, entelektüel/akademik başarı açısından oldukça kötü bir izlenime sahip bir sosyal bilimci...Ama üretkenliği konusunda, fikri derinliği açısından, sosyoloji tarihinin değil sadece, siyasi düşünce tarihinin de yıldızlarından birisidir. O, bu yıldız olma payesini kitap okumamaya bağlıyor...Hobbes gibi bu durumu Spencer, "eğer çok okusaydım bu hale gelemez doğru düzgün ve özgün düşünemezdim" şeklinde açıklıyor...

Spencer'ın çağdaşı Darwin, Spencer'ın fazla okumaması hakkında sitemkardır. Ancak Darwin’in evrim anlayışını sosyal bilimlerde bir yöntem olarak sosyal Darwinizm kavramsallaştırmasıyla uyarlama başarısı da Spencer'a aittir ve Spencer, aynı zamanda bundan mülhem, devşirdiği liberal öğretisiyle Amerikan hayat tarzının, siyasi örgütlenmesinin ve ekonomik kurgusunun ilham kaynağı olmuş, adeta Amerika'yı kurmuştur...

Comte'u anlatmaya gerek yok, kendisi zaten Fransa'nın manevi kurucusudur...

Çok okumanın, akademik entelektüel birikim konusunda oluşturduğu/Oluşturacağı faziletler hakkında büyük harflerle konuşup konuşamayacağımız şüpheli bu örneklerden sonra...

Yorum Ekle

Adınız / Rumuz

Yorumunuz

Yazarlar